Czym jest ADHD?

Niewiele osób wie, czym tak naprawdę jest ADHD. Dzieci zmagające się z tym zaburzeniem postrzegane są jako niegrzeczne, źle wychowane, uparte. Trudność pojawia się też w rozpoznaniu zaburzenia. Często mylone jest z zachowaniami opozycyjno-buntowniczymi, zaburzeniami zachowania. Warto pamiętać, że ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder- zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi) jest dość częstym problemem. Zespół hiperkinetyczny pojawia się wcześnie- pierwsze objawy występują przed 5. rokiem życia, ale najczęściej dziecko trafia z rodzicami do specjalisty w pierwszej klasie podstawówki, kiedy ma problemy ze skupieniem się i z nauką. U dzieci z ADHD występuje opóźnienie w rozwoju umiejętności związanych z elastycznością czy zdolnością przystosowania się do zmian w środowisku lub jego wymagań. Dzieci impulsywne mają trudności z uwewnętrznieniem standardów zachowania, mają problem z tolerowaniem frustracji.

Rodzice żądają od dzieci posłuszeństwa, dzieci natomiast maja problem z odroczeniem własnych potrzeb i celów- czyli z podporządkowaniem się. Zdolności poznawcze dziecka z ADHD jak pamięć robocza, organizowanie i planowanie, przewidywanie możliwych rezultatów także są ograniczone. Objawami nadpobudliwości są: słabe poczucie czasu; trudności z porządkowaniem myśli i śledzeniem biegu spraw, toku wypowiedzi innych; problemy z zachowaniem spokoju, co utrudnia racjonalne myślenie. Problemy z kontrolą poznawczą powodują to, że w trudnych sytuacjach dziecko reaguje bardziej emocjonalnie. Mogą pojawiać się wrzaski, przekleństwa, przedłużające się agresywne wybuchy gniewu. W takim wypadku wybuchowe zachowanie nie powinno być rozumiane jako poszukiwanie uwagi czy wymuszanie, ale jako efekt opóźnienia umiejętności poznawczych. ADHD często wiąże się także z problemami językowymi. Co więcej, umiejętność komunikowania swoich emocji i potrzeb jest istotne dla skutecznego radzenia sobie z frustracją, a tego dzieciom z nadpobudliwością brakuje. Dziecko, które nie jest w stanie poinformować innych o swoim stanie emocjonalnym, jest często źle odbierane. Często sprawia wrażenie, że nie rozumie co zostało do niego powiedziane (o dzieciach z ADHD mówi się często, że słuchają, ale nie słyszą, patrzą i nie dostrzegają). Mogą pojawiać się także problemy w regulowaniu swoich emocji. Częściej pojawia się lęk, drażliwość i obniżenie nastroju, zmęczenie. Objawem zespołu hiperkinetycznego może być także sztywność. Dzieci mogą mieć tendencję do postrzegania świata w kategoriach czarne-białe, dlatego ciężko im przystosować się do zmian i nowych sytuacji. Jeżeli zawsze wychodziły o danej godzinie na przerwę, to będą się tego domagać nie biorąc pod uwagę nowych okoliczności.

Deficyty dotyczą także sfery społecznej. Dzieci mają sztywne przekonania na temat siebie i innych. Mają także problem w podejmowaniu decyzji oraz w wybraniu odpowiedniego rozwiązania w danej sytuacji. Mogą mieć problem w zrozumieniu emocji innych. W rozpoznaniu ADHD ważne jest to, że dziecko nie jest „niegrzeczne” tylko w szkole. Wymienione objawy są obecne stale, także wtedy kiedy dziecko bawi się w domu. Dzieci z zespołem nadpobudliwości mogą mieć problem ze snem. Nie mogą zasnąć, mimo że są bardzo zmęczone.

Warto zaznaczyć, że ani problemy językowe, ani poznawcze, emocjonalne i społeczne nie przesądzają o tym, że u dziecka pojawią się wybuchowe zachowania, ale mogą się do tego istotnie przyczynić. Jeżeli dziecko będzie miało kontakt z osobą dorosłą wrażliwą na jego problemy i rozumiejącą jego reakcje, jest mniejsze prawdopodobieństwo wystąpienia impulsywnych zachowań. Problem pojawia się, kiedy otoczenie dziecka nie rozumie co się tak naprawdę dzieje.